‏نمایش پست‌ها با برچسب کتابهایی برای قبل از مرگ. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب کتابهایی برای قبل از مرگ. نمایش همه پست‌ها

۱۳۸۹ اسفند ۲۹, یکشنبه

شاهدخت سرزمین ابدیت

شاهدخت سرزمین ابدیت را که خواندم، اولین احساسی که به من دست داد، آمیخته ای بود از حسرت، اندوه و احساس خفگی. شاید اندوه داشت خفه ام می کرد. شاید هم بغضی که سالها در گلویم مانده و تا بحال هم سر باز نکرده. هربار تا آستانه اش می رود، اما انگار که راضی به آمدن نمی شود. اولین باری که آمد یادم نیست کی بود، اما اولین باری که شناختمش خوب یادم است. شبی که پدربزرگم از این دنیا رفت. چه شبی بود! آن موقعی که خبرش را به مادرم دادند، آن موقع که "ای وای! ای وای!" مادرم را شنیدم، همان موقع فهمیدم که دیگر هیچ چیز مثل گذشته نخواهد بود.
روز بعد برایم جهنم مجسم بود. از آن روز این بغض را خوب شناختم. به هیچ وجه از دلم بیرون نزد. حتی روی مزار پدربزرگ و حتی آن زمانی که دایی بزرگم روی خاکش زار زار اشک می ریخت و گریه می کرد. آخر این آخری ها روابطشان با هم کلی شکراب شده بود.
شاهدخت سرزمین ابدیت را که خواندم همان بغض بود که دوباره برگشت. تا آستانه شکستن رفت. اما باز هم نشکست. همان حالی را پیدا کردم که قبلا با اندوه ماه داشتم. یا با کافکا بر ساحل. یا قبل ترش با والکریها. هرچند یک بار کمی شکس.ت اما هیچوقت سبکم نکرد.
سر پست بودم. کتاب را برده بودم تا 8 ساعت نگهبانیم را دق نکنم. به قولی یک نفس خواندمش. از 7 صبح تا 1 بعد از ظهر. وقتی تمام شد، دوباره همان احساس برگشت. کاش این داستان تا ابد ادامه داشت. مثل کافکا.
این را هم یک نفس نوشتم. مثل کتاب خواندنم. این احساس سنگینی را خیلی دوست دارم. دوست دارم که این احساس تا ابد با من بماند. شاید بخاطر این باشد که هیچوقت عاشق نشدم. عشقی که دلم را ببرد. از چند کسانی خوشم می آمد. اما هیچوقت جدی نمی شد. شاید همین است که این بغض در دلم مانده. اینکه کسی نیست برایش بترکد، که برایش کمی گریه کنم. نمی دانم. شاید هم یک جور مشکل روانی باشد. به هر حال کیست که مشکل روانی نداشته باشد.
بعد از پست یک سری به خانه داییم زدم. قرار بود بعد از ظهر بروند به شهر مادری. تمام راه توی ماشین هم به آناهیتا فکر می کردم. و پوریا. بخصوص آنجا که همدیگر را در پارک می بینند. و پوریا می گوید که حالا همیشه با هم هستیم. یادآوردنش هر بار بغضم را سنگین تر می کند. اما نمیشکندش. حالا که این را نوشتم، کمی آرام تر شدم. هرچند می دانم که این احساس چند روزی با من خواهد بود و همین دوگانگی برایم لذت بخش است.
فردا اولین روز سال جدید است. نوروز. شاید این هم نشانه ای باشد. داستانی را یک روز به نوروز خواندم که هرچند نه به آن اشاره دارد و نه گریزی می زند، اما ناخودگاه حسش را در من ایجاد می کند. فردا اولین روز سال نو است. سال نویتان پیشاپیش مبارک باشد. نورزتان خوش. باشد که همیشه عاشق باشید و معشوق. به شما عشق بورزند و به دیگران عشق بورزید...
«کتابی هست که همه ی قصه های دنیا در آن است. قصه هایی که تا بحال گفته اند، فقط بخش کمی از آن است. در این کتاب قصه هایی را که بعدها می گویند هم نوشته اند. اما پیداکردنش سخت است. هرچه دنبالش بگردی، کمتر می یابیش. اما باید بخواهیش. شاید پیدایش کنی، شاید هم نه، هرچه هست، ارزش جست و جو را دارد...»

۱۳۸۹ مهر ۳۰, جمعه

غاز ولگرد و سرباز غیور

چند وقت پیش داشتم کتاب "شوایک؛ سرباز دلاور (Švejk; Osudy Dobého Vojáka)" نوشته "یاروسلاو هاشک (Jaroslaw Hešek)" را می خواندم. اگر از آنهایی باشید که به فهرست کذایی "کتاب هایی که باید قبل از مرگ خواند" و چیزهایی از این دست علاقه مند هستند، حتما نام آن در شماره 692  برخورد کرده اید. "شوایک، یک سرباز غیور"، داستان مردی است که ظاهرا به علت "خل مادرزاد" بودن از خدمت در هنگ 91 معاف شده است. داستان در زمان آغاز جنگ جهانی اول رخ می دهد و به خوبی شرایط حاکم بر جامعه آن دوران را به تصویر می کشد.
در حقیقت شوایک متنی است به شدت انتقادی که ساختار های سیاسی و اجتماعی دوران سلطنت را در امپراطوری اتریش مجارستان، که چک نیز بخشی از آن است، به تصویر می کشد. شوایک با بیان استادانه داستان ها و نقل قول های محلی، تصویری عینی و ملموس از شرایط فرهنگی و سیاسی حاکم بر دوران خود می دهد.
متن کامل این کتاب که توسط نشر چشمه و با ترجمه کمال ظاهری منتشر شده (قبلا بخش هایی از کتاب توسط ناشران و مترجمانی دیگر ترجمه شده بود)، 907 صفحه است که تقریبا 850 صفحه آن به داستان اختصاص دارد و به نظرم، اگر اغراق نکرده باشم، در پایان این 850 صفحه، کتاب هنوز به نصف هم نرسیده است. متاسفانه هاشک در سوم ژانویه 1923 در اثر ذات الریه جان می سپارد و نمی تواند این اثر شگفت انگیز خود را تمام کند؛ وگرنه بی تردید این کتاب باید بیشتر از دوهزار صفحه می شد.
باید بگویم که شوایک واقعا کتاب بی نظیری است و حتما باید آن را بخوانید و این که دیگر کسی نمی تواند باقی داستان آن را بنویسید و لذت دوباره تک گویی های طولانی شوایک را تکرار کند، واقعا ناراحت کننده است. متاسفانه کتاب در وضعیت "چاپ تمام" قرار دارد، بنابراین هرجایی این کتاب را دیدید، در خریدن آن تردید نکنید!
صفحه مربوط به کتاب در سایت نشر چشمه در اینجا.
شوایک - ناشر: نشرچشمه / نویسنده: یاروسلاو هاشک / تصویرگر: یوزف لادا / مترجم: کمال ظاهری / چاپ: دوم ۱۳۸۶
...شوایک گفت: 
«همینطوره، آدم بهتره همیشه رک و راست حرف بزنه. سال 1912 یه سری میسیونر اومده بود کلیسای سنت ایگناتس. یه واعظ باهاشون بود که رو منبر می گفت به احتمال زیاد اون هیشکدوم از مومنین حاضرو تو بهشت نمیبینه. بعد از دعای ختم یه حلبی ساز به اسم کولیشک که پای منبر بود تو میخونه می گفت که این میسیونر یقین خیلی کارا کرده که تو کلیسا -انگار که تو اعتراف خونه باشه- صاف و پوس کنده میگه که قرار نیست با هیشکدوم از حضار تو بهشت ملاقات کنه؛ سر در نمی آرم، چرا همچین آدمایی رو میفرستن واسه موعظه. آدم باید همیشه رک و روشن حرف بزنه، نه با ادا و اصول. قدیما تو بریشکا یه شراب ساز بود که هروقت خلقش تنگ می شد، بعد از کار از خونه می زد بیرون، می رفت یه میخونه شبونه و با غریبه ها هم پیاله می شد و وقتی گیلاسارو به هم می زدن بهشون می گفت: "شما به سر ما، مام به سر شما...". سر همین یه روز یه آقای محترم ییهلاوایی همچین گذاشت بیخ گوشش که صبح، وقتی داشتن دندوناشو جارو می کردن، میخونه چی فرستاد پی دخترش که پنجم ابتدایی می رفت و ازش پرسید که آدم بالغ چند تا دندون تو دهنش داره. دختره نتونس بگه و سر همین پدرش زد دوتا از دندوناشو انداخت. روز سوم یه نامه از شراب ساز اومد که اونو به خاطر دردسری که درست کرده ببخشه، اون اصلا منظور بدی نداشته، مشتریا بودن که ملتفت مطلب نشدن، چون که این حرف اینطوریه که: "شما به سر ما، مام به سر شما قسم می خوریم." اینه که هرکی حرف دو پهلو بزنه، اول باید خوب فکراشو بکنه. آدم روراست اگه چفت دهنشم نزاره، کم پیش میاد که کشیده بخوره؛ اگه یه چند دفه ام خورد، دیگه حواسشو جمع می کنه و جلو زبونشو می گیره. اینم هست که اونوقت همه به یه همچین آدمی می گن نون به نرخ روز خور و دودوزه باز و چی و چی، و خیلی وقتا از خجالت اینام در میان، اما این دیگه مال خودداری و عاقبت اندیشی آدمه؛ چون همه باید حساب اینو بکنن که دست تنهان، و خیلیا هستن که ازش دل پری دارن و اگه باهاشون بره تو جوال، یه فصل کتک دیگه می خوره. اینه که یه همچین آدمی باید سر به زیر باشه و گز نکرده پاره نکنه. تو نوسله یه آقایی رو میشناختم به اسم هائوبر که یه روز یکشنبه، وقتی داشت از آسیاب بارتونک بر می گشت، تو جاده کوندراتیتزه با یکی عوضیش گرفتنش و کاردیش کردن. یارو همون جور که چاقو تو پتش بود، خودشو رسوند خونه و زنش وقتی کتشو واسش می کند، چاقورو قشنگ از پشتش کشید بیرون و فردا صبح داشت تو مطبخ باهاش  گوشت گولاش خورد می کرد، چون که تیغه چاقو از فولاد زولینگن بود و خیلی خوشگل تیز شده بود و خودشون تو خونه یه انبار چاقو کند و لب پر داشتن که سر سگم نمی برید. زنه اما دم تیز کرده بود که یه دست تموم از این چاقوا تو خونه داشته باشه، واسه همین هر یکشنبه شوهرشو میفرستاد آسیاب کونداتیتزه واسه گردش؛ اما یارو آدم چشم و دل سیری بود، تا میخونه بانزت بیشتر نمی رفت، چون می دونست اگه اونجا تو مطبخ بشینه، تا کسی بخواد دست روش بلند کنه بانزت بیرونش میندازه.»